Debaty sejmoweDruga Kadencja

Interpelacja w sprawie nauczania na temat Holocaustu

   Doświadczenie Holocaustu pokazuje, jak tragiczne mogą być konsekwencje nieodrzuconych wcześniej uprzedzeń nieskonfrontowanych z rzeczywistością obaw oraz zafałszowań i kłamstw. Wskazuje także na niebezpieczeństwo pojawiania się charyzmatycznych przywódców, którzy potrafią manipulować ludźmi, zwłaszcza młodymi, poprzez odwoływanie się do różnego rodzaju stereotypów, fobii, ignorancji czy po prostu niewiedzy.    Dla zrozumienia wolności, docenienia różnorodności i sprawiedliwości niezwykle ważne jest studiowanie przejawów zła w przeszłości. Musimy znać nie tylko triumfy historii, ale również jej niepowodzenia, tragedie i upokorzenia. Zło, które miało miejsce w przeszłości, można zaprząc w służbę przyszłego dobra wyłącznie poprzez uczciwe spojrzenie na rzeczywistość. W wielu krajach Europy i świata nauczanie o Holocauście prowadzi się od wielu lat. Uświadamianie młodzieży niebezpieczeństw, które tkwią w braku szacunku dla innych ludzi jest ważnym etapem wychowania i nauczania.    Rząd polski przystąpił do wielu międzynarodowych inicjatyw (przykładowo: Deklaracja wiedeńska z 1993 r., Zalecenia polsko-izraelskiej komisji podręcznikowej z 1995 r., Deklaracja sztokholmska z 2000 r.), deklarując tym samym współdziałanie w dziedzinie edukacji o Holocauście i promowanie edukacji wielokulturowej.    Z dokumentu ˝Podstawy programowe kształcenia ogólnego˝, zatwierdzonego przez ministra edukacji narodowej dnia 2 listopada 1998 r. wynika, że zagadnienie Holocaustu uwzględnione jest w ramach podstawy programowej nauczania przedmiotu ˝Historia w gimnazjum˝, natomiast nie zostało uwzględnione w ramach bloku humanistycznego dla II etapu kształcenia szkoły podstawowej (klasy IV-VI).    Minister edukacji narodowej decyzją nr DKW 4041-317/99 dopuścił do użytku szkolnego program ˝Holokaust. Program nauczania o historii i zagładzie Żydów na lekcjach przedmiotów humanistycznych w szkołach ponadpodstawowych˝, autorstwa Roberta Szuchty i Piotra Trojańskiego. Program ten był m.in. prezentowany na Światowym Forum nt. Holocaustu (Sztokholm, styczeń 2000 r.) w ramach dorobku naszego kraju w dziedzinie nauczania o Holocauście. Wydania programu, a następnie na jego podstawie podręcznika podjęło się Wydawnictwo Szkolne PWN. Do dzisiaj program nie został wydany ze względu na brak środków finansowych.    Szereg organizacji pozarządowych w Polsce podejmuje inicjatywy edukacyjne obejmujące doskonalenie metodyczne nauczycieli w dziedzinie nauczania o Holocauście. W Krakowie od kilku lat odbywają się konferencje organizowane przez Spiro Institute z Londynu, Centrum Kultury Żydowskiej i Instytut Historii Akademii Pedagogicznej w Krakowie.    W zjednoczonej Europie nikt nie ma dziś wątpliwości co do tego, jak ważne jest wychowanie młodzieży w duchu wzajemnego szacunku i tolerancji dla odmienności. Nie chcielibyśmy, by Polska była postrzegana jedynie jako jeden z krajów - świadków tragedii Holocaustu, ale także jako państwo, które żywo pamięta o tym doświadczeniu i jest liderem edukacji w tej dziedzinie.    W ostatnich dniach z olbrzymim zainteresowaniem obserwowaliśmy przebieg historycznej wizyty papieża w Ziemi Świętej. Między innymi złożył on hołd pamięci Żydów zamordowanych podczas II wojny światowej. Niemal tego samego dnia w Polsce antysemickie symbole pojawiły się na domu Marka Edelmana.    Uważamy, że powinny zostać podjęte kroki, by uczenie o Holocauście zostało w Polsce jak najszybciej i jak najszerzej wprowadzone. Dlatego prosimy pana premiera o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:    1. Dlaczego problematyka Holocaustu nie została uwzględniona w podstawie programowej bloku humanistycznego ˝Historia i społeczeństwo dla klas IV-VI szkoły podstawowej˝? Czy nie przewiduje się w ogóle nauczania na ten temat w szkole podstawowej?    2. Czy nauczanie o Holocauście zostanie wpisane do podstawy programowej liceum?    3. Wśród dostępnych programów nauczania historii w gimnazjum są takie, które w ogóle nie uwzględniają problematyki Holocaustu, oraz takie, które uwzględniają tę problematykę, ale całkowicie niezgodnie z zaleceniami Polsko-Izraelskiej Komisji Podręcznikowej, przyjętymi w 1995 r. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej zamierza w jakiś sposób wpływać na autorów programów, by uwzględniali zalecenia tej komisji?    4. Jakie środki finansowe Ministerstwo Edukacji Narodowej przeznacza na finansowanie wydawnictw metodycznych, podręczników oraz programów nauczania o Holocauście?    5. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Edukacji Narodowej w zakresie doskonalenia nauczycieli w dziedzinie nauczania o Holocauście?    6. Jakie działania podejmuje rząd na rzecz wspierania nauczania i badań na temat Holocaustu?    7. Czy w związku z przyjęciem Deklaracji Sztokholmskiej rząd zamierza wystąpić z inicjatywą ustanowienia w Polsce Dnia Pamięci o Holocauście?    Szanowny Panie Premierze! Chcielibyśmy uzyskać odpowiedzi na powyższe pytania, gdy zależy nam na zdynamizowaniu działań, które rząd już podjął w dziedzinie nauczania i pamięci o Holocauście. Mamy głębokie przekonanie, że rządowi zależy na budowaniu w Polsce społeczeństwa wykształconego, tolerancyjnego, szanującego tradycję własną i innych.    Z poważaniem    Poseł Andrzej Folwarczny    Warszawa, dnia 29 marca 2000 r.